Vrouwelijke collega’s

Dit stukje gaat over twee collega’s, Joy en Leah. Ze hebben veel gemeen: advokaat, 30 jaar, Tanzaniaans, gefortuneerde ouders, intelligent, opgeleid in Engeland en de USA, ambitieus, zelfstandig, vrijgezel en … mooi.  Ze delen een bureau, naast dat van mij. Met voorsprong maakt dat onze gang de mooiste van het kantoor. De laatste tijd hebben we wat meer contact en we komen goed overeen. En ik doe met hen wat ik in Belgie altijd al met toffe collega’s heb gedaan. In de week gaan we al eens lunchen en in het weekend gaan we al eens naar hetzelfde feestje of naar dezelfde kroeg. Of we verschijnen al eens op een corporate coktail om te netwerken en ons kantoor te promoten. Niets speciaal dus, ware het niet dat ik een blanke expat ben en zij aantrekkelijke Afrikaanse vrouwen zijn. Die witbruine coalitie heeft een perceptieprobleem, eigen aan mijn leventje hier.

De perceptie is dat witte expat wel een affaire zal hebben hebben met dat lekkere bruine snoepje (of toch minstens sex) en dat zij dat node toelaat in haar zoektocht naar een beter leven. Die perceptie leeft zeer sterk onder de expat mannen. Zo liep ik samen met Joy zaterdagavond op een feestje een Franse kennis tegen het lijf. Hij monsterde haar van boven tot onder… haar strakke jeans, topje, stralende ogen, naaldhakken. Hij keerde zich naar mij en grijnsde… “pas mal… comme elle est bien foutue” en dan het onvermijdelijke “hein, tu la baise non?”. Ik glimlachte. “Ah … les Belges vous etes tous des couchons… merde, elle est vraiment belle”. Ik glimlachte opnieuw en stelde hem toch maar gerust “Non, non … je n’ai rien avec elle … c’est juste un confrere du bureau…”. Hierop begon hij luidop te fantaseren … “Quelle queue, nondedjeu… hein … moi je veux bien la baiser… regarde ca … “. Ik grijnsde veelbetekend. Joy had natuurlijk alles aanhoort en kwam tussen. “Hey, you … I understand French you know”. “Hein? … fuck! … I see”. We hebben hem die avond niet meer terug gezien. 

Die perceptie leeft ook bij de expat vrouwen. Op hetzelfde feestje, sta ik met Joy aan de toog een pintje te drinken. In de voormiddag ‘s was ik nog met Leen en de kinderen naar een Sinterklaasfeestje gegaan, een gelegenheid waarop alle Belgische en Nederlandse gezinnen van Dar es Salaam uiteraard braafjes en overgelukkig staan te blinken van zoveel kinder- en familievreugde.  Je praat een beetje links en rechts, je knikt eens naar die of die, je kent dat.  Aan de toog wordt plots op mijn schouder getikt. Ik draai me om en kijk recht in het gezicht van een van de Belgische moeders, en haar echtgenoot, die ik ‘s morgens ook had gezien. Op dat anderhalf jaar dat we hier zijn hebben die mensen nog nooit tegen mij gesproken… tot zaterdagavond dus … “Hey… euh … [ze kennen immers niet eens mijn naam] … salut… ca va bien? [terwijl ze over mijn schouder naar Joy kijken]“. “Oui, euh, je crois bien … et vous” antwoord ik … waarna ze zich omdraaien en in de menigte verdwijnen.  De boodschap was niet mis te verstaan. 

Het kan ook subtieler. Op woensdag was ik met Leah op een corporate coktail. We drinken een glaasje, lopen eens langs de eetstandjes en blijven hier en daar bij verschillende groepjes wat kletsen.  Uiteraard stel ik mijn collega voor aan het gezelschap dat zich vriendelijk maar iets terughoudend ook voorstelt. Er valt een kleine stilte. Ze wordt plots met luide stem doorbroken: ”So, Karel, how is your beautiful wife doing? And your lovely children? Everything ok?”. De Belgische man in kwestie grijnst. Ik en Leah ook. ”Yeah … thanks for asking, they are fine yes… well Leen is a bit sick. The kids too. That is why she is not here. Unfortunately. So I asked my colleague Leah, who was still in the office working late, if she wanted to join me… So what about yourself? Busy as usual?”.  Het gesprekje ging verder zijn gang, je weet hoe dat gaat. 

Eigenlijk is die perceptie niet zo fijn. Niet voor mezelf omdat ik me toch voor een deel moet gaan verantwoorden.  Dat moest ik op een corporate receptie in Brussel helemaal niet. Het is ook niet fijn voor mijn Tanzaniaanse collega’s die als het ware moeten gaan aantonen dat ze wel degelijke een advocates zijn en dat ze voor de rest geen andere kwade bedoelingen hebben. Ook voor Leen is het niet leuk. Zij moet immers die stilzwijgende, medelijwekkende blikken trotseren van die andere, brave en gelukkige, expat vrouwen. En wat moeten Victor en Lucas niet denken? Zullen zij later op school gepest worden door de kinderen van de brave papa’s? En wat met mijn moeder… die al mijn verhalen leest en steevast in HOOFDLETTERS een commentaartje post. Schaamt zij zich voor haar zoon? Voelt zij zich mislukt in mijn opvoeding? Het zou zomaar kunnen.  

Het ontbreekt veel expats gewoon aan een open, niet vooringenomen geest. Joy en Leah kunnen daarover meespreken. Ze hebben beiden meer dan 10 jaar in het Westen gewoond en zijn naar hun moederland teruggekomen, vol ambitie en hoog opgeleid. Weinig mannen weten dat. Ze gaan er doorgaans vanuit dat Tanzaniaanse vrouwen nog nooit hebben gereisd, alleen Swahili spreken, laag geschoold en gemakkelijk te krijgen zijn. Dat leidt tot genante situaties. Terug naar zaterdagavond voor een laatste voorbeeld. Na de Fransman, test ook een Nederlandse kennis zijn geluk bij Joy. Hij polst eerst bij mij naar de aard van onze relatie. Wanneer ik hem verzeker van de zuiver professionele aard ervan, ziet hij zijn kans.  Na een monoloog over zijn werk hier, in zeer rudimentair Engels, complimenteert hij Joy met haar zogezegde uitstekende Engels. Zij wuift het compliment van de hand. Hij insisteert. “No, rielli, joe spiek veri guud inglies”. Ik grijns, Joy een heel klein beetje. ”Joe very guud inglies… joe must bie a veri intelligent girl” … ”Veri intelligent”. Niet goed bezig maat, hoor ik mezelf denken maar het is te laat. Joy blaast en bliksemt hem neer ”Well, maybe that is because I spent 11 years in the UK… What do you think?”.  Ook die hebben ze moeten afvoeren. 

Dus, heren expats, niet alle mooie Tanzaniaanse vrouwen zijn lekkere bruine snoepjes waar je eens mag aanzitten. Sommige onder hen zijn niet wat ze lijken te zijn. Voorzichtigheid en research is dus geboden als U niet ongelooflijk wil afgaan. Aan de expat vrouwen, dezelfde boodschap. Een “It is not what you think it is” gaat in sommige gevallen echt wel op. Die waarschuwende vinger of vernietigende, jaloerse blik is niet altijd gepast.

Die houden we beter voor mijn soap “Mtwara Close”. Daarin speelde deze week Victor de hoofdrol. Hij bekende dat hij voor het eerst een meisje heeft gekust. “Emma” heet ze en … ze is eigenlijk het liefje van Victor’s beste vriend Ewan. Victor heeft me ook voorgedaan hoe hij haar heeft gekust … mond half open, tong half eruit en hard de lippen tegen elkaar duwen. Hij vond het wel fijn maar het kriebelde nog niet in zijn buik. Overigens jongens mogen elkaar niet kussen “want dat stinkt”. Meisjes mogen elkaar misschien wel kussen … maar uiteindelijk toch ook niet want “ook dat stinkt”.  

Tot slot, nog een nieuwsje uit de krant. In het Muhimbili Orthopaedic Institute (volgens vele Tanzanianen het beste ziekenhuis van het land) hebben ze zich pijnlijk vergist.  De heer X moest een kleine ingreep aan de knie ondergaan. De heer Y was er ernstiger aan toe. Hij had een grote hersentumor die helemaal moest worden weggesneden. Bij het binnenrijden van de operatiezaal zijn ze verwisseld. De heer Y heeft dus een nieuwe knie gekregen (maar is met zijn tumor blijven zitten) en bij de heer X hebben ze de helft van zijn gezonde hersenen eruit gehaald (ondanks zijn pijnlijke knie). Ondertussen is de heer Y overleden en moet de heer X  als een plant verder door het leven. Het MOI heeft zich verontschuldigd en beloofd dat ze de patienten voortaan beter zal labelen. Voor alle zekerheid zullen wij toch maar naar IST Clinic blijven gaan.      

Groeten, Karel.